ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

180

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

فرش‌هاى قيمتى به خصوص از قالىهاى كمياب ايرانى منازل خود را تزيين مىكنند . از عادات ديگر آنان ، پذيرايى مهمانان خود به وسيلهء چايى در هر زمان مىباشد . مكيان مهمانىهاى مخصوصى بنام « قيله » دارند كه در اين مجالس با دادن غذاهاى متنوع ، بر يكديگر فخر مىفروشند . در اين مجالس ، عرضهء غذاهاى متنوع داراى نظام خاصى نبوده و مهمانان پس از نشستن گرد سفرهء بلندى كه بر روى زمين گسترده شده ، از آنان توسط غذاهاى هندى ، مغربى ، شامى ، تركى و مصرى ، پذيرايى مىكنند ، سپس همگى گاه به داستان‌سرايى و صحبت با هم نشسته و گاه به شنيدن آهنگها و سرودها ، اوقات خود را سپرى مىكنند در اين بزم‌ها از دستگاههاى موسيقى ؛ مانند عود و قانون و كمانچه استفاده كرده و پس از آن از هم جدا مىشوند . اين جشن‌ها بيشتر در مناطق حومهء مكه ؛ مانند زاهر يا شهدا تشكيل شده و يك روز خود را از صبح تا شام در خوشى و بازيهاى ورزشى ؛ مانند دويدن و توپ‌بازى و يا بازى نرد و شطرنج سپرى مىكنند . ساكنين هر محله از محلات مكه ، همه ساله به افتخار شريف در يكى از تفريح‌گاههاى خارج مكه ميهمانى برپا نموده و شريف به همراه خواص خود در هيأت كاروانى به آنجا عزيمت مىكند . پس از خوردن غذا ، برنامه‌ها و بازيها شروع مىشود و تا پايان روز ادامه مىيابد . سپس شريف و هيأت همراهش پس از گذشتن پاسى از شب به مكه باز مىگردند . يكى ديگر از عادات اين مردم ، زمان غذا خوردن آنان مىباشد ، اينان معمولا در روز دو وعده غذا مىخورند ؛ يكى پيش از ظهر و ديگرى پس از نماز عصر . مكيان تظاهر به شجاعت و كرم مىكنند كه اين خصلت در ماه رمضان بيشتر نمايان مىشود ، به طورى كه سفره‌هاى متنوع خود را پس از نماز مغرب در مسجد الحرام پهن كرده و همگان را بر آن دعوت مىكنند ، اين سنت را بعدها عون رفيق پاشا منسوخ نمود ؛ زيرا اين رفتار موجب آلودگى مسجد مىشود در صورتى كه شرع ، ما را به نظافت و خوشبو كردن مساجد توصيه كرده است . از ديگر سنتهاى مكيان بوسيدن كودكان است كه بر هر گونه سه بوسه مىزنند . زنان مكّى غالبا عادت به كشيدن قليان دارند و با صداى بلند صحبت مىكنند و هنگام رفتن به بازارها پيراهنهاى بلند ، گشاد و سياه بر تن كرده بر روى صورت خود پوششى كلفت و ضخيم ، با دو سوراخ در برابر چشمان ، مىآويزند . بيشتر زنان